Wat betekent Bayãn?

Talen zijn media om te communiceren. Wij mensen hebben gedachten, gevoelens en emoties die we via deze medium uitdrukken. Het vermogen om betekenis uit te drukken in taal noemen we in het Arabisch: Bayãn.

Waarom gebruiken wij deze Arabische term? Arabisch is een zeer geavanceerde taal met wel 12 miljoen woorden. Het Arabisch kent wortelstructuren die een hele familie aan betekenissen voordragen, bijzondere woord- en zinsvolgordes, 10+ werkwoordsvormen alleen maar om hevigheid van een actie uit te drukken en meer. Bij Bayãn SpeechCraft houden we van talen en expressieve communicatie, alleen biedt de Arabische taal voor ons de mooiste manieren van uitdrukken door haar unieke structuren. 

Echter omvat bayãn niet alles wat je bij ons kunt leren. Bayãn is nog maar een onderdeel van het gehele plaatje. In de Arabische retorische traditie bestaat hiervoor een breder vakgebied: Balāgha. En dat bestaat klassiek uit drie hoofdonderdelen:

  • Maʿānī – zinsbouw en betekenis
  • Bayān – beeldspraak en uitdrukkingswijze
  • Badīʿ – stilistische en esthetische versieringen zoals rijm, woordspel en klank

Nog een reden waarom we deze termen gebruiken, is omdat er in het Nederlands of Engels geen term is die een gelijkwaardige vertaling biedt van balãgha. Retorica is een mooie term, maar doet eigenlijk tekort aan wat balãgha inhoudt. Daarnaast heb je literatuur die eigenlijk nog verder staat van balãgha, maar elkaar wel overlappen. 

Balãgha komt van de wortel b-l-g wat 'bereiken' betekent. Het gaat dus niet alleen over mooi taalgebruik, maar wat het bereikt, hoe het bereikt en het effect dat het bereikt. Stel dat iemand zegt: "Ik hou van je."

In retorica zouden we kijken naar hoe deze uitspraak overtuigt en hoe het nog overtuigender zou kunnen.

In balãgha kijken we naar waarom het precies zo wordt gezegd, waarom in deze situatie, tegen deze persoon, met deze woorden en woordvolgorde, deze vorm, deze mate van explicietheid, deze klank, etc. Retorica kijkt dus voornamelijk naar overtuigend spreken, een publiek beïnvloeden, speeches, argumentatie en stijlmiddelen. Daarom omvat het niet alles wat balãgha inhoudt.

Daarnaast hebben we het kort gehad over de drie hoofdonderdelen die later zijn verdeeld onder de klassieke wetenschap van balãgha.

ʿIlm al-Maʿānī 

Dit is de studie van de relatie tussen zinsopbouw en betekenis. Je analyseert een tekst op vragen als waarom een woord vooraan staat, waarom iets achteraan staat. Waarom wordt iets weggelaten? Of juist herhaald? Waarom een nominale zin in plaats van een verbale zin? Dit onderdeel zou je wel mooi kunnen vertalen als syntax en semantics (woordvolgorde en betekenis). 

ʿIlm al-Bayān

Retorica komt misschien meer in de buurt van bayãn. Want bayãn is de studie van het uitdrukken en figuratief taalgebruik. Bij bayãn komen metaforen, beeldspraak, vergelijkingen en de retorische technieken aan bod, hoewel een techniek als de drieslag of een chiamse weer beter passen onder badi’ en ma’anī. Je zou kunnen zeggen:

“Ik vind je blonde haren erg mooi.”

Versus:

“Je blonde haren zijn net als de goude manen van een leeuw.”

Je communiceert ongeveer hetzelfde, maar de tweede constructie maakt een bijzonder mooi beeld.

ʿIlm al-Badīʿ

De studie van badi’ kijkt naar de stilistische schoonheid en verfijning van teksten en boeken, dus naar:

  • klank
  • rijm
  • contrast
  • woordspelingen
  • herhaling
  • parallellisme
  • stilistische patronen
  • en allerlei vormen van esthetische correspondentie

Als we erin zouden slagen om onze omgang met taal sterker te maken, zouden we sterkere sprekers worden die in staat zijn de betekenis van de ziel uit te drukken, te weten komen hoe we iets zeggen en in welke context het gepast is. Dan hebben we het in dit artikel nog niet gehad over de manier waarop taal je beeld bepaalt (The Sapir-Whorf hypothesis), taal als verbale vingerafdruk en voordelen van het hebben van goede communicatieve vaardigheden voor het leiden van een succesvol leven.

New doors open to those who build courage to knock